Zgryz urazowy

Objawy

Wczesne objawy bruksizmu z reguły są niezauważalne, a osoba dotknięta tą chorobą wszelkie nieprawidłowości zauważa dopiero przy wystąpieniu silnego bólu. Wśród niepokojących objawów możemy wytypować trzy główne grupy.

Dominującym czynnikiem wśród wszystkich jest stres. Czynnik stresogenny wyzwala nieskoordynowane, wielokrotne kontakty zębowe. Bruksizm jest wyrazem przeżywanego stresu. Człowiek codziennie narażony jest na sytuacje konfliktowe. Reakcje jakie wywołuje stres, są uważane za fizjologiczną odpowiedź organizmu. Z czynników miejscowych bruksizm niejednokrotnie wywołuje nawykowe zaciskanie zebów lub zgrzytanie zębami.

 

1. Jama ustna

• efekt ścierania się zębów określany fachowo tarczkami wytarcia

• maceracja śluzówki policzków

• anemizacja śluzówki policzków

• obnażone korzenie zębów

• ubytki klinowe

• obniżanie się linii dziąseł


2. Mięśnie twarzy i obręczy barkowej

• bolesność występująca w okolicy przyczepów mięśnia żwacza i skroniowego

• wyczuwalny wzrost napięcia mięśni obręczy barkowej i jej bóle

• przerost mięśni żwacza i mięśnia skroniowego


3. Ogólnoustrojowe

• bóle karku

• bóle pleców

• bóle głowy

• zaburzenia słuchu

• bóle brzucha

• zaburzenia w produkcji śliny

 

W razie wystąpienia wyżej wymienionych objawów istnieje duże prawdopodobieństwo, że pacjent cierpi na dolegliwości związane ze zgryzem urazowym.

Starcie zębów świadczy o trwającym zgryzie urazowym. W początkowym stadium starcie zębów widoczne jest jako wytarte, gładkie pole na powierzchni szkliwa. Świadczą one o nadużywaniu danego zęba.

Przy prawidłowej okluzji nie dochodzi do starć zębów. Takie wytarcie nie jest tylko kwestią estetyczną. Przedwczesne kontakty zębów wymuszają asymetryczny ruch żuchwy. A to z kolei wywołuje sekwencję skutków adaptacyjnych całego układu stomatognatycznego. W momencie, kiedy organizm nie jest w stanie kompensować zaburzenia, choroba się nasila. Dołączają się zaburzenia ze stawu skroniowo-żuchwowego w postaci zaciskania zębów, nocnego zgrzytania, wzmożonego zaciskania zębów. To z kolei może powodować napięcia mięśni w całej okolicy z zesztywnieniem mięśni karku włącznie.

Przeciążenie kości doprowadza do jej utraty i obnażania szyjek zębów z pojawianiem się ubytków przyszyjkowych. Podobnie do paradontozy dochodzi do utraty tkanek otaczających zęba. Ale w zgryzie urazowym nie dochodzi do stanów zapalnych. Resorpcja zachodzi w wyniku przeciążenia lub niedociążenia.

Bardzo często mylone są te dwa całkiem różnego pochodzenia schorzenia.

Wtórnie pojawia się nadwrażliwość odsłoniętych powierzchni.

Jeżeli problemy nie zostaną rozwiązane, starcie zębów postępuje. W skrajnych sytuacjach zęby są ścierane do poziomu dziąseł. Dołączają do tego powikłania ze strony miazgi. Proces ścierania zębów zachodzi powoli, stopniowo również obniża się wysokość twarzy. W momencie, kiedy pacjent dostrzega problem i podejmuje próbę leczenia i rehabilitacji narządu żucia, leczenie jest długie i powinno objąć wszystkie struktury odpowiedzialne za problem. 

Skutkiem ubocznym nadczynności mięśni odpowiedzialnych za przywodzenie żuchwy jest ich przerost i zwiększenie siły działania. Często jest to zauważalne w rysach twarzy. Nadużywane mięśnie przerastają, ich siła wzrasta przez to problem się nasila.

4 z 10 Polaków zaciska szczęki lub zgrzyta zębami w trakcie snu. Wskutek intensywnych skurczów mięśniowych, podczas zgrzytania zębami, pojawią się ból.

Jeśli komuś doskwiera  chroniczny ból głowy lub migrena, to zaciskanie zębów z pewnością może być jedną z głównych przyczyn. Zaciskanie zębów występuje głównie w nocy i jest ono zupełnie nieświadome, jeśli nie towarzyszy mu zgrzytanie zębami, to nie dochodzi do urazu zębów.
Dlatego też ta przyczyna bólu głowy może łatwo umknąć uwadze lekarza, lekarza stomatologa czy też samej cierpiącej osoby.

Kiedyś te problemy rozwiązywano szynami okluzyjnymi, obejmującymi powierzchnie żujące zębów bocznych.

Okazało się jednak, że takie rozwiązanie nie zmniejsza sił podczas nocnego zaciskania zębów i wręcz przeciwnie ułatwia zaciskanie zębów.

Wprowadzono dlatego rozwiązanie w postaci szyn NTI.

Nadaktywność mięśni jest źródłem bólu. Z chwilą ograniczenia intensywnych skurczów mięśniowych znika możliwość zgrzytania lub zaciskania zębów, a tym samym zanikają te charakterystyczne objawy.

Szyna typu NTI wykorzystuje naturalny odruch polegający  na hamowaniu mięśni używanych podczas zaciskania, co w rezultacie powoduje obniżenie ich aktywności. Można go zaobserwować gryząc coś miękkiego, by nagle, z zaskoczenia, natrafić zębami na coś twardego. Odruch ten występuje najmocniej właśnie na siekaczach.

Taka szyna uniemożliwia zaciskanie zębów w odcinkach bocznych, pozwalając na kontakt zębów
w odcinku przednim.

Efekt zmniejszenia napięcia mięśniowego występuje zwykle w przeciągu kilku dni. Wielu pacjentów odczuwa wyraźną ulgę już po jednej nocy, inni po miesiącu. Nadwerężone mięśnie muszą najpierw odzwyczaić się od swej conocnej pracy i wyrobić w sobie odruch relaksacji.

Przy nasilonych objawach wygubianie odruchu może trwać nawet do 3-4 miesięcy. Jeżeli problem jest głębszy nawet do roku.

Jeśli źródłem dolegliwości pacjenta jest głownie zgrzytanie lub zaciskanie zębów nocą, odciążenie poprawi jakości snu. Jeśli zdarza  się zaciskać mocno szczęki w ciągu dnia, pacjent będzie teraz odtąd świadomy tej czynności, a tym samym łatwiej będzie unikać zaciskania.

Po uzyskaniu przez pełnego efektu pojawi się uczucie zwiększonego rozluźnienia mięśni, co dodatkowo poprawia  skuteczność metody. Odczuwa się wtedy większy relaks, a także mniejsze napięcie mięśni oraz stawów skroniowo - żuchwowych.

Ważne jest również, żeby używać pastę o niskim wskaźniku ścieralności (około 30 RDA), aby nie doszło do nadmiernego starcia zębiny, która jest bardziej miękka niż szkliwo.

Bruksizm jest chorobą polegającą na nieświadomym, mimowolnym zaciskaniu i zgrzytaniu tudzież tarciu zębami o siebie.

Dolegliwość ta zaliczana jest do parasomnii, bowiem traktowana jest, jako jedno z wielu zaburzeń snu.
W trakcie mimowolnego zgrzytania zębami siła, z jaką powierzchnia zębów jest zaciskana, jest nawet o 10 razy większa aniżeli ta, jakiej używamy podczas przeżuwania pokarmów. Schorzenie to może bardzo szybko doprowadzić do poważnych uszkodzeń zgryzu, zębów (szkliwo), a nawet stawów skroniowo-żuchwowych.

 

Bruksizm - leczenie

Bruksizm jest chorobą niezwykle trudną do wyleczenia, bowiem przyczyny jego występowania pochodzą z wielu płaszczyzn.

Jedną ze stosowanych form leczenia jest farmakoterapia za pomocą leków uspokajających lub psychoterapia. Nie mniej jednak metody te są bardzo często zawodne, a przyjmowanie przez pacjenta dużej ilości leków uspokajających czy psychotropowych destrukcyjnie wpływa na stan jego organizmu.
Bardzo często w leczeniu bruksizmu stosowane są szyny odciążające, które są dobierane indywidualnie do każdego pacjenta przez lekarza – zakładane są na zęby górne, zazwyczaj podczas snu.

Kolejnym etapem leczenia jest regulacja zwarcia, które może polegać na stosowaniu zachowawczej korekty zwarcia poprzez szlifowanie, aparatów ortodontycznych, wypełnień, uzupełnień protetycznych  czy implantów. Jeżeli w wyniku choroby dochodzi do utraty stref podparcia bocznego zachodzi potrzeba odbudowy pierwotnej wysokości zwarcia. IJako wtórne dochodzi do starcia zębów przednich. Często dopiero taka sytuacja, jako zauważalna dla otoczenia zmusza do podjęcia leczenia.

Bruksizm jest chorobą, która w konsekwencji doprowadzić może do całkowitego rozchwiania zębów (wskutek ich zgrzytania), starcia szkliwa i koron zębowych, czasami tak silnego, że zęby są starte do poziomu dziąseł, aż do wystąpienia poważnych zmian zwyrodnieniowych w stawach skroniowo-żuchwowych. Osoby chorujące na bruksizm uskarżają się na przewlekłe i silne bóle głowy, oraz ograniczenie ruchów szczęki (stawy skroniowo-żuchwowe).

Specjalistyczny Gabinet Stomatologiczny jako jedna z nielicznych placówek oferuje leczenie dysfunkcji narządu żucia. Daje to możliwość szybkiego i precyzyjnego zastosowania wybranej metody leczenia i uzyskania skutecznych efektów. Leczenie zaburzeń narządu żucia może być prowadzone zarówno poprzez ortodoncję, techniki relaksacyjne, leczenie farmakologiczne oraz wielopłaszczyznowe leczenie stomatologiczne.

Wśród wielu przyczyn schorzenia, za najczęstsze powody uważa się:

  • wady zgryzu i jamy ustnej
  • źle wyprofilowane uzupełnienia ubytków
  • nieprawidłowe/źle dostosowane kształty mostów, koron czy protez
  • dziedziczenie choroby (wrodzona predyspozycja)
  • nieprawidłowości w działaniu ośrodków korowych i podkorowych mózgu odpowiedzialnych
    i regulujących ruchy żuchwy
  • stres
  • agorafobia

 

Zakres leczenia dysfunkcji narządu żucia:

  • konsultacja i badanie w kierunku ustalenia przyczyny dysfunkcji narządu żucia
  • pełna diagnostyka radiologiczna i czynnościowa
  • rekonstrukcja zwarcia
  • szyny terapeutyczne typu NTI
  • kompleksowe leczenie zachowawcze i protetyczne na prawidłowo ustawionych warunkach zwarciowych zapewniających eliminowanie problemów bólowych
  • korekty zwarcia – skuteczna w początkowych stadiach choroby. Obejmuje cykl wizyt, podczas których dokonuje się analizy w jaki sposób kontaktują się zęby szczęki i żuchwy. Nieprawidłowe kontakty zeszlifowuje się. Po zabiegu konieczna jest fluoryzacja. Zwykle konieczne jest od 3 do 4 wizyt korekcyjnych. Po osiągnięciu rehabilitacji narządu żucia konieczna jest również za pół roku wizyta kontrolna.